7.10.13

Tłuszcze w organizmie

Białka, tłuszcze, węglowodany - 3 podstawowe makroskładniki każdego posiłku. Post o białka już był, czas na TŁUSZCZE.

Zanim zaczęłam szukać i przeglądać informacje na temat tłuszczów, wydawało mi się, że ten post będzie najmniej problemowy spośród postów o białkach, tłuszczach i węglowodanach. Jednak zorientowanie się gdzie leży prawda, a gdzie jest stek bzdur dotyczących tego tematu zajęło mi dość dużo czasu, dlatego postaram się przedstawić po kolei najważniejsze informacje dotyczące tłuszczy.

Podstawowa rozbieżność w kwestii tłuszczu na jaką się natknęła to to, że tłuszcz raz jest główną przyczyną otyłości, a innym razem nie jest.
Gdzie leży prawda?
Na pierwszy "rzut oka" domyślać by się można, że to pierwsza wersja jest tą prawidłową. Prześledźmy więc jak wygląda proces trawienia tłuszczu w organizmie człowieka.


TRAWIENIE TŁUSZCZÓW 


Kwasy tłuszczowe o krótkich i średnio długich łańcuchach (do 12 węgli) oraz glicerol wchłaniają się z jelita do krwi i żyłą wrotną przedostają się do wątroby. Natomiast kwasy tłuszczowe o długim łańcuchu węglowym, cholesterol, monoglicerydy oraz glicerol zamieniane są w ścianie jelita w triglicerydy; tworzą się chylomikrony i lipoproteiny VLDL (połączenia z białkami). Związki te uwalniane są do układu limfatycznego, skąd przechodzą do krwiobiegu i dalej tętnicami do tkanek. Lipoproteiny (jako transportery) dostarczają triglicerydy, cholesterol i fosfolipidy do wątroby, zapasowej tkanki tłuszczowej oraz pozostałych tkanek. Uwalnianie kwasów tłuszczowych z triglicerydów zawartych w lipoproteinach odbywa się z udziałem lipazy lipoproteinowej. Uwolnione kwasy tłuszczowe po przejściu przez błonę komórki mogą zostać wykorzystane jako materiał energetyczny lub do syntezy nowych triglicerydów, które gromadzą się w cytoplazmie w postaci kropelek tłuszczu albo zostają użyte do budowy membran. Źródło: http://dieta.mp.pl/zasady/show.html?id=67338

Odpowiadając na powyższe pytanie do odkładania tłuszczu przez nasz organizm w postaci tkanki tłuszczowej dochodzi w momencie nadmiaru substancji odżywczych, a więc wtedy, gdy nasz organizm nie jest w stanie wykorzystać w pełni spożytej przez nas energii w postaci jedzenia. W takim przypadku dochodzi do odłożenia tłuszczu. Bez względu na to czy są to tłuszcze, węglowodany czy białka. Jedyną różnicą między tymi makroskładnikami jest to że zarówno białka jak i tłuszcze (w porównaniu do węglowodanów) muszą przebyć "dłuższą" drogę, żeby mogły być wykorzystane w postaci energii przez nasze mięśnie lub odłożone jak widać to na schemacie powyżej.
Bardzo duże znaczenie ma w procesie odkładania tłuszczu mają także węglowodany o których napiszę wkrótce. Wspomnę tu tylko, że spożycie węglowodanów powoduje wydzielenie insuliny (w celu zbicia poziomu cukru w organizmie), która ma wpływ na tępo odkładania się tłuszczu do komórek, czy też zahamowania rozkładu komórek tłuszczowych. Insulina jednak pobudza transport aminokwasów, więc działa silnie antykatabolicznie jeśli chodzi o białka.

FUNKCJE TŁUSZCZÓW

ZAPOTRZEBOWANIE

Często chęć zgubienia zbędnych kilogramów prowadzi do tego, że ograniczamy spożycie tłuszczów do minimum, a niekiedy wykluczamy je zupełnie z naszej diety. Zapominamy jednak, że tłuszcz jest bardzo istnym składnikiem pokarmowym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, więc jego niedobór jak i nadmiar prowadzi do problemów zdrowotnych.
Należy pamiętać, że zapotrzebowanie na tłuszcz dla każdego organizmu jest inne, jednak zaleca się, aby dzienne spożycie tłuszczów stanowiło 25-30 % dziennego zapotrzebowania na kalorię w diecie podstawowej. Oczywiście w przypadku osób otyłych, chcących zgubić nadmiar tkanki tłuszczowej procent ten powinien być mniejszy.
W racjonalnym żywieniu trzeba pamiętać o odpowiednich proporcjach między poszczególnymi makroskładnikami, nie zapominając przy tym o mikroelementach i witaminach. Sukcesem w zdrowej diecie jest przede wszystkim zdrowy rozsądek! Nie za dużo i nie za mało!
Nie wolno pomijać, żadnych potrzebnych dla naszego organizmu składników. Dlatego też całkowite zrezygnowanie z tłuszczu dla naszego organizmu jest niewskazane. Niedobór tłuszczu w diecie może być przyczyną suchości skóry, stanów zapalnych skóry, osłabienia odporności, zaburzeń hormonalnym (kwasy tłuszczowe wchodzą w skład hormonów płciowych). Natomiast nadmiar tłuszczu prowadzi o otyłości i innych poważnych problemów zdrowotnych, których chyba nie trzeba po raz enty powtarzać.

PODZIAŁ TŁUSZCZÓW








ŹRÓDŁA TŁUSZCZU W POŻYWIENIU

Tłuszcze, które spożywamy możemy podzielić na dwie grupy:

Niestety spożywamy również bardzo szkodliwe dla naszego organizmu tłuszcze TRANS!!! Jest to bardzo długi temat i bardzo ważny, dlatego też będzie miał on swój własny post. A tymczasem wszystkich zainteresowanych tematem kieruję na krótki artykuł Tutaj.

CHOLESTEROL TWÓJ WRÓG?

Kolejnym problem dotyczącym poniekąd tłuszczów jest CHOLESTEROL, jest to temat na oddzielny post, który zapewne kiedyś się pojawi. Teraz tylko o nim wspomnę.
Wyróżniamy dwa rodzaje cholesterolu LDL oraz HDL. Z czego, ten pierwszy uznawany jest za "zły" cholesterol, będący przyczyną miażdżycy i chorób serca. Kwestia ta jednak nie jest do końca wyjaśniona, ponieważ spotkałam się z kilkoma opiniami na ten temat.

Pierwsza opinia: Cholesterol LDL jest "złym" cholesterolem i odkłada się w naczyniach krwionośnych, co przyczynia się do powstawania złogów we krwi, zwężenia naczyń krwionośnych, a w konsekwencji prowadzi do miażdżycy i choroby serca.

Druga opinia mówi o tym, że nie ma badań potwierdzających zależność między spożywanymi tłuszczami, a chorobami układu krążenia. Znalazłam też informację dotyczącą raportu ze studium przeprowadzonego w Children’s Hospital Oakland Research Center w Oklahomie, który zaprezentowano w czasopiśmie „American Journal of Clinical Nutrition”. W raporcie przedstawiono zebrane dane dotyczące ponad 350 tysięcy osób, w których potwierdzono, że spożywanie znacznej ilości nasyconych kwasów rzeczywiście prowadzi do podwyższenia poziomu „złego cholesterolu”, jednak nie stwierdzono bezpośredniej zależności między samymi tłuszczami, a chorobami układu krążenia

Trzecia opinia, potwierdzona badaniami: Zespół naukowców Department of Kinesiology, University of Connecticut przeprowadził badanie potwierdzające, że kwasy tłuszczowe nasycone swoje aterogenne właściwości (czyli powstawanie zmian miażdżycowych w naczyniach krwionośnych) ujawniają przy wysokim spożyciu węglowodanów. W badaniu  wzięły udział osoby ze stwierdzoną nawagą i dyslipidemią aterogenną, które zostały przydzielone do dwóch różnych diet charakteryzujących się tą samą kalorycznością (ok. 1500 kcal), ale innym rozkładem makroskładników. Pierwsza zakładała utrzymanie spożycia tłuszczu na poziomie około 24% dziennej podaży energii (białko 20% i węglowodany 56%), w drugiej udział energii z tłuszczu został zwiększony do około 60% (białko 28%, węglowodany 12%). Dieta niskowęglowodanowa zakładała też trzykrotnie wyższe spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych.
Po dwunastu tygodniach wszyscy uczestnicy badania schudli. Co ciekawe dieta niskowęglowodanowa skutkowała korzystniejszymi  zmianami w poziomie poszczególnych kwasów tłuszczowych we krwi, włącznie z obniżeniem poziomu kwasów nasyconych pomimo trzykrotnie większego ich spożycia! Oznacza to ewidentnie że metabolizm tych kwasów tłuszczowych uległ wyraźnemu usprawnieniu. Dodatkowo zauważono także, iż dieta niskowęglowodanowa spowodowała obniżenie poziomu markerów stanu zapalnego (TNF-alfa, IL-6, IL-8, MCP-1, E -selektyny, I-CAM oraz PAI-1).
Badania naukowe wskazują, że nawet dwukrotnie wyższe spożycie tych tłuszczów nie niesie za sobą wzrostu ryzyka rozwoju chorób układu krążenia
Ta opinia zrzuca więc całą winę na węglowodany.

Gdzie leży prawda? Sami wyciągnijcie z tego wnioski. Pytanie zostawiam otwarte.

Temat tłuszczów to jak dla mnie temat rzeka. Starałam się jak najprościej przedstawić tłuszcze, zarazem mam nadzieję, że udało mi się przekazać najważniejsze informacje dotyczące tematu. Myślę, że jeszcze wielokrotnie na moim blogu pojawią się posty o tej tematyce, bardziej szczegółowe i skupiające się na danym, wąskim zagadnieniu.

Źródła:
http://luskiewnik.strefa.pl/biochemia/lipid.htm,  
http://dieta.mp.pl/zasady/show.html?id=67338
http://vitalia.pl/artykul539_Tkanka-tluszczowa-i-trawienie-tluszczu.html,
http://superlinia.pl/artykuly,i,19696,mapa_tluszczu
http://www.body-factory.pl,
i inne

2 komentarze:

  1. To jak jakiś wykład na kierunku biologicznym... :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zależało mi na dobrym przedstawieniu tematu, żeby później nie mieć problemów z tym co i jak łączyć w swojej diecie trzeba zrozumieć podstawy. I ja te podstawy starałam się przedstawić.

      Usuń

Napisz co o tym myślisz!

TOP